Sınavda Soruyu Yanlış Okumak: Dikkatsizlik mi, Okuma Alışkanlığı mı?
Sınav sonrası en sık duyulan cümlelerden biri: “Biliyordum ama soruyu yanlış okumuşum.” Çoğu zaman bunun adı hemen konur: dikkatsizlik. Oysa sınavda soruyu yanlış okumak, genellikle dikkatten çok yıllar içinde yerleşmiş bir okuma alışkanlığının sonucudur. Alışkanlıklar ise doğru çalışmayla değiştirilebilir.
Sınavda soruyu yanlış okumak neden sadece dikkatsizlik değildir?
“Dikkatsiz” demek, sorunun kaynağını belirsiz bırakır. Öğrenci “daha dikkatli olacağım” diye kendine söz verir ama neye dikkat edeceğini bilmez ve bir sonraki deneme sınavında aynı hata tekrar eder.
Hataları tek tek incelediğimizde çoğunun belli kalıplara uyduğunu görürüz. Kalıp varsa, çözümü de vardır.
LGS ve YKS'de en sık görülen 5 yanlış okuma hatası
1. Olumsuz ifadeyi kaçırmak
“Hangisi söylenemez?”, “Hangisi yanlıştır?”, “Hangisine değinilmemiştir?” Soru kökündeki bu tek kelime gözden kaçtığında öğrenci doğru bildiği bilgiyi işaretler ve yanlış yapar.
2. Soru kökünü yarım okumak
Öğrenci metni okur, soru kökünün ilk birkaç kelimesine bakar ve “bunu biliyorum” diyerek seçeneklere geçer. Kökün sonundaki “…ilk iki paragrafa göre” gibi bir sınırlama atlanır.
3. Tanıdık metin yanılgısı
Daha önce benzerini çözdüğü bir soru tipi gördüğünde öğrenci soruyu okumak yerine hatırlar. Oysa soru, tanıdık görünen kalıbın içinde farklı bir şey soruyordur.
4. İlk uygun seçenekte durmak
“A seçeneği doğru gibi” deyip diğerlerini okumadan işaretlemek. Özellikle “en kapsamlı”, “en uygun” gibi ifadeler içeren paragraf sorularında birden fazla seçenek kısmen doğrudur; doğru cevap, hepsi okunduğunda ortaya çıkar.
5. Süre baskısıyla kelime atlamak
Süre azaldıkça göz satırları taramaya başlar. Bu sırada “her zaman”, “yalnızca”, “kesinlikle” gibi küçük ama anlamı değiştiren kelimeler kaybolur.
Soruyu yanlış okuma hatası neden okuma alışkanlığıyla ilgili?
Yukarıdaki hataların ortak noktası şudur: Öğrenci okuduğu metni anlamlandırmadan ilerler. Bunun birkaç nedeni olabilir:
Göz satırda sık sık geri döndüğü için okuma yorucu hale gelir, öğrenci de yorulmamak için kestirme yollar dener.
Metni kelime kelime okuyan öğrenci cümlenin bütününü kaçırır, anlamı tahminle tamamlar.
Hızlı okumayı “göz gezdirmek” sanan öğrenci hız kazanırken doğruluğu kaybeder.
Yani sorun çoğu zaman “dikkat yok” değil, okuduğunu anlama becerisinin sınav temposuna yetişmemesidir. Bu konuyu Okuduğumuzu Neden Anlamıyoruz? yazımızda daha ayrıntılı ele aldık.
Deneme sınavında hatanın kaynağını nasıl anlarsınız?
Deneme sınavından sonra yanlışları üç gruba ayırın:
Bilmediğim için yanlış: Konu eksiği.
Bildiğim halde yanlış okudum: Okuma hatası.
Süre yetmedi, tahmin ettim: Hız sorunu.
İkinci grup her sınavda kalabalıksa, sorun konu bilgisinde değil okuma biçimindedir. Bu ayrımı birkaç deneme boyunca not etmek, neye çalışılması gerektiğini netleştirir.
Sınavda soruyu yanlış okumamak için 6 pratik yöntem
Önce soru kökünü okuyun. Uzun metinli sorularda neyin sorulduğunu bilerek metne girmek, okumayı yönlendirir.
Olumsuz ifadeleri işaretleyin. “Değildir”, “söylenemez”, “yanlıştır” gibi kelimelerin altını çizmeyi alışkanlık haline getirin.
Soruyu kendi cümlenizle söyleyin. İçinizden “Benden şunu istiyor” diyebiliyorsanız soruyu anlamışsınız demektir.
Tüm seçenekleri okuyun. Doğru gibi görünen ilk seçenekte durmayın, diğerlerini eleyerek ilerleyin.
Bir hata defteri tutun. Yanlış okuduğunuz soruları ve neyi kaçırdığınızı yazın. Birkaç hafta sonra kendi kalıbınızı göreceksiniz.
Hızı doğrulukla birlikte geliştirin. Amaç daha hızlı göz gezdirmek değil, aynı sürede daha fazlasını anlayarak okumaktır.
Paragraf sorularına özel ipuçları için Paragraf sorularını çözerken dikkat edilmesi gerekenler yazımıza da göz atabilirsiniz.
Velilere bir not
“Dikkatsizsin” demek, çocuğun elinde değiştirebileceği somut bir şey bırakmaz. Bunun yerine birlikte hata analizi yapmak, “Bu soruda neyi kaçırdın?” diye sormak çok daha işe yarar. Hatanın bir alışkanlıktan kaynaklandığını görmek, çocuğun kendine olan güvenini de korur.
Sonuç
Sınavda soruyu yanlış okumak kader değildir. Hataların kalıbını görmek, okuma alışkanlığını fark etmek ve doğru tekniklerle çalışmak, “biliyordum ama…” cümlesini azaltmanın en etkili yoludur.
Uzman Akademi'de her öğrencinin okuma hızı ve anlama düzeyini ölçerek başlıyor, okuma alışkanlıklarını sınav temposuna uygun hale getirmek için kişiye özel bir program hazırlıyoruz. Programlarımızı inceleyin ya da detaylı bilgi için şubelerimizle iletişime geçin.
Yorumlar